Postbodeblues


Frans Hermans,
Hoofdredacteur

Postbodes kunnen als trucker aan de slag lees ik in een berichtje in deze krant. Terwijl de verwende voetbalmiljonairs -die niet eens kampioen zijn geworden- zich amuseren op hun rondvaartboot moet ik onwillekeurig terugdenken aan voormalig schaatser Piet Kleine.

Die wilde, toen hij in 1976 Olympisch én wereldkampioen werd geen heldenontvangst maar een baan als postbeambte bij het Nederlandse staatsbedrijf PTT. Het gerucht dat Hare Majesteit er persoonlijk voor zorgde dat Piet tot op de dag van vandaag zijn postrondes fietst in Hollandscheveld is nooit helemaal uit de wereld geholpen. Moet Piet, -de man met de mooiste lange slag van het hele schaatspeloton- zijn laatste werkdagen met de vlam in de pijp slijten? Het symboliseert de schrijnende teloorgang van een eerzaam beroep met een maatschappelijke functie.
Postbodes fascineren. Beschreven in de literatuur, bezongen door talrijke artiesten en tot leven gewekt in prachtige films als Il Postino of bijvoorbeeld Noorderlingen, waarin postbode Plagge eerst alle brieven leest voor hij ze bezorgt. En wie herinnert zich niet postbode Anton Gleuf uit het legendarische kindertelevisieprogramma Ko de Boswachter? Helaas, de vertrouwde postbode is bezig met zijn laatste lichting.
TNT Post schrapt duizenden banen en wordt een deeltijdbedrijf. De onderneming voelt, beweert ze zelf, de hete adem van internet, elektronisch bankieren, digitale post en concurrenten als Sandd en Selekt Mail in de nek. Maar de ontmanteling van de postbode is natuurlijk al veel eerder ingezet. In 1989 wordt de PTT geprivatiseerd. Postbeambten worden dan postbezorgers. Hun beroep devalueert onder de tucht van het neoliberalisme tot een speeltuin voor de cowboys op de postmarkt. Marktwerking moet concurrentie opleveren waardoor de prijzen dalen en de dienstverlening beter wordt. Intussen weten we wel beter. TNT Post maakt pijnlijk duidelijk wat de gevolgen zijn van privatisering bij een sector die helemaal geen markt is maar gewoon een publieke voorziening had moeten blijven. De kwaliteit van een elementair product met bezorgingsgarantie versus vrije marktwerking.
Natuurlijk, ontwikkelingen zijn niet tegen te houden. Maar het gaat ook om de manier hoe je daar mee omgaat. De postbode wordt zonder pardon uit ons straatbeeld verwijderd. Ingeruild tegen deeltijdbezorgers van diverse pluimages. Die de bezorging goedkoper moeten maken, terwijl er meer personeel voor wordt ingeschakeld. Meer goedkope arbeidskrachten voor steeds minder post. De gangbare gedachtekronkels van managers die aandeelhouders willen plezieren. Maar ik wil helemaal niet overgeleverd zijn aan de aanmatigende willekeur van managers die denken in beursnoteringen. Ik wil gewoon de postbezorging in vertrouwde handen. Ik wil de postbode terug.
juli 2010, Zuid-Limburg




« terug naar vorige pagina