Blije werknemers


Frans Hermans,
Hoofdredacteur

Op een foto van Ed van der Elsken -schrijver met de camera- uit de late jaren vijftig van de vorige eeuw zien we een kantoorklerk op zijn stoel zitten half gebukt onder het bureau. Uit zijn schooltas steekt een vetvrij papieren broodzakje, waaruit de loonslaaf zojuist gretig een boterham heeft gevist. Begerig zet hij zijn tanden in het verlate ontbijt. De foto straalt in alles uit dat de hongerige werknemer iets doet dat tegen de heersende normen in druist. Eten in de tijd van de baas is verboden. Daar zijn pauzes voor. Je steelt zijn tijd. Dat mag niet, dat is onfatsoenlijk. De afbeelding stamt uit de tijd dat al het kantoorwerk nog werd geconcentreerd rond een centrale werkplek. Met een bovenbaas en onderknuppels.

Nog tot in de 21e eeuw in tal van variaties een beproefd concept waarin heel wat werknemers en werkgevers zich best senang voelen. Maar met de opkomst van de technologische maatschappij wordt steeds meer afscheid genomen van de vaststaande denkpatronen van weleer. Veranderende sociale en maatschappelijke verhoudingen dwingen ondernemers de bedrijfsprocessen opnieuw kritisch onder de loep te nemen. Het leidt tot een zoektocht naar vernieuwende organisatiemodellen Tal van bedrijven en de onvermijdelijke beroepsgoeroes storten zich massaal op ‘het nieuwe werken.’ Ofwel slimmer en efficiënter werken, onafhankelijk van tijd en plaats door gebruik te maken van de netwerkfunctie van internet. Samenwerken op afstand, productiever werken door je tijd beter in te richten. Door proces- en organisatorische innovaties te stimuleren en uit te voeren komen werkgevers en werknemers gezamenlijk tot een betere aanpak van het werk of het productieproces.

Filosoof Hans Achterhuis schreef in zijn veel geroemde boek 'Arbeid, een eigenaardig medicijn’ hoe belangrijk werk is voor de homo faber. ‘Het bepaalt in hoge mate wie je zelf bent, hoe je jezelf waarneemt. We willen werk dat bij ons past, werk waarin we onszelf kunnen ontplooien, waarin we onszelf kunnen uitdrukken. Werk is een vorm van zingeving.’ Slimme ondernemers weten allang dat er veel te verdienen valt door management en medewerkers de ruimte te geven de werkprocessen klantgericht te organiseren. De huidige technologische cultuur biedt de moderne werknemer de mogelijkheid tot verscheidenheid en individualiteit. De grens tussen kantoor en thuis vervaagt. Je gaat niet langer naar je werk, maar je gaat aan het werk. Ook overheden begrijpen dat wie nu niet op de trein van het nieuwe werken springt, de boot voorgoed mist. Oké, er zijn genoeg flauwe grappen te maken over de raamambtenaar (Wat hebben mensen toch tegen ambtenaren? Die mensen doen toch niets. ha, ha) maar het nieuwe werken is wel degelijk doorgedrongen tot gemeenteambtenaren in Limburg. In een pilotproject mobiel werken van diverse gemeenten geven ze aan dat ze die andere manier van werken als constructief ervaren en er graag een vervolg op zien. Overheidsdiensten zijn nog altijd teveel bastions van hiërarchisch denken, verkokering en bureaucratie. Met het loslaten van oude systemen en veranderbereidheid neemt ook de ambtenaar zijn verantwoordelijk om veel meer te handelen vanuit burgerperspectief en burgerlogica. Zeker, nog een lange weg te gaan maar de eerste voorzichtige stap is gezet.
november 2011, Zuid-Limburg




« terug naar vorige pagina