Maastricht - Noord-Japanners en Fransen lijden beduidend minder aan aderverkalking en osteoporose dan mannen en vrouwen elders in de wereld. Dat blijkt veel te maken te hebben met de consumptie van vitamine K2-rijke voedingsmiddelen, die een belangrijke factor zijn in het voorkomen van deze aandoeningen. Het Maastrichtse Vitak ontwikkelde een testkit waarmee in een handomdraai een vitamine K2-tekort kan worden vastgesteld.


Vitak is voortgekomen uit de medische faculteit van de Universiteit Maastricht, en groeide uit tot een internationaal erkend vitamine K expertisecentrum. Dit is het derde bedrijf in de reeks spin-offs van de UM die Limburg Onderneemt aan u voorstelt. Aan het hoofd staat biochemicus dr. Cees Vermeer: ‘’Vitamine K2 draagt er niet alleen aan bij dat calcium op de juiste plek in het lichaam terecht komt en in de botten wordt vastgehouden, maar omgekeerd juist dat calcium zich niet aan de vaatwand kan binden. De meest recente proeven laten zien dat K2 zelfs zo krachtig is dat het zeer waarschijnlijk al gevormde verkalking fors doet verminderen.” Dankzij die diepgaande expertise plus de uitvinding van gebruikersvriendelijke testkits, maakte Vitak de stap naar de markt. Sterker: er is sprake van regelrecht commercieel succes, want Vitak ontvangt vijf procent royalty’s over elke verkochte test én heeft een miljoenencontract afgesloten met een dochter van de Noorse vitamineproducent NattoPharma om voor hen exclusief vijf jaar lang de verdere ontwikkeling van de testkits te begeleiden.

Natto
Het kernwoord is natto, een Noord-Japans ontbijtgerecht dat bestaat uit gefermenteerde sojabonen, die de beste natuurlijke bron vormen van vitamine K2. De statistieken voor aderverkalking en osteoporose zien er in het noordelijk deel van Japan een stuk florissanter uit dan bij de landgenoten in het zuiden, waar ze geen natto eten. NattoPharma extraheert de werkzame stof uit natto en maakt daar pillen van die in Nederland onder de merknaam MenaQ7 in de schappen staat. Er is weliswaar een synthetische vitamine K2 uitgevonden, maar Vitak toonde aan dat de effectiviteit daarvan bij lange na niet in de buurt komt van de organische vorm. Een andere natuurlijke bron is kwark en gefermenteerde kaas, waar ook onze oer-Hollandse Goudse en Edammer onder vallen. Maar omdat de Fransen de echte kaaskoppen van Europa zijn, krijgen zij in ieder geval meer K2 binnen, wat overigens geen vrijbrief is om je te buiten te gaan aan volvette kaas, want die zit tegelijkertijd tjokvol verzadigde dierlijke vetten. “Dat is nog een extra reden waarom wij als wetenschappers toejuichen dat nu een geëxtraheerde vorm op de markt is. Dan krijgen we alleen het voordeel binnen en niet het nadeel. Ondanks dat we in Nederland tamelijk veel kaas eten, blijken we toch bijna allemaal een K2-deficiëntie te hebben.” Volgens Cees Vermeer zou het dan ook beslist verstandig zijn als er een officiële dagelijks benodigde dosis vastgesteld zou worden.

Epidemisch
Behalve de test die een vitamine K-tekort meet, ontwikkelde Vitak ook een test die de ernst van de aderverkalking kan vaststellen. Deze nieuwe diagnostiek wordt nu geschikt gemaakt voor gebruik door ziekenhuizen, wat veel geld kan besparen aan dure MRI- en CT-scans. Dit levert een dubbele besparing op in de gezondheidszorg. Vanwege de nieuwe test zelf, die een factor tien goedkoper is. Maar denkend aan de lange termijn, is het eveneens realistisch te veronderstellen dat er beduidend minder mensen een hartinfarct zullen krijgen, omdat ze tijdig maatregelen kunnen nemen. En dan hebben we het nog niet over de miljoenen die het kost om botbreuken bij oudere vrouwen te behandelen, iets dat epidemische vormen aanneemt en waar nog veel te weinig aandacht aan wordt besteed. De K2-deficiëntietest kan hier uitsluitsel geven, helemaal als deze test op termijn gewoon bij de drogist te koop is en vrouwen op eigen initiatief het K2 tekort kunnen aanvullen.

Alzheimer
Cardiologen zijn nog huiverig, omdat er zij niet gewend zijn aan de gedachte dat dit kleine stofje zo’n mega impact kan hebben. En omdat vitamine K nodig is voor een gezonde bloedstolling, denken ze bovendien dat extra vitamine K ook meer bloedstolling met zich meebrengt. “Maar dat is absolute onzin”, zegt Vermeer, “er zit een plafond aan het stollingsvermogen van het bloed. Dat gaat bij meer vitamine K niet méér stollen. En ook voor ongewenste depotvorming - zoals bij een overschot aan vitamine A - hoeft niet te worden gevreesd, want een surplus wordt door het lichaam afgebroken en met de urine uitgescheiden. De enige groep waarvan we weten dat ze niet zo maar vitamine K2 mogen slikken, zijn patiënten die antistollingsmiddelen gebruiken.” De nieuwe ontdekkingen rond deze powervitamine zijn nog lang niet ten einde. De meest recente aanwijzingen duiden op een wellicht net zo cruciale rol van K2 in de bescherming tegen Alzheimer, bepaalde vormen van kanker, sommige huidaandoeningen en artrose.


« terug naar vorige pagina